Verdacht van beleggingsfraude? Wat betekent een onderzoek voor u?

Wordt u verdacht van beleggingsfraude of krijgt u te maken met vragen van de politie, FIOD of het Openbaar Ministerie? Dan kan uw positie in korte tijd ingrijpend veranderen. U kunt worden uitgenodigd voor een verhoor, uw administratie kan onderwerp van onderzoek worden en er kan beslag worden gelegd op bankrekeningen, telefoons, computers of andere bezittingen. 

Dat betekent niet dat daarmee ook vaststaat dat u fraude heeft gepleegd. Een verdenking is het begin van een onderzoek, niet de uitkomst daarvan. 

Juist bij financiële fraudezaken kan het ingewikkeld zijn om vast te stellen wie welke rol heeft gespeeld, welke kennis iemand had en of sprake was van opzet. Daarom is het verstandig om al in een vroeg stadium te laten beoordelen wat uw juridische positie is en hoe u het beste met het onderzoek kunt omgaan. 

Waarom wordt beleggingsfraude intensiever onderzocht? 

Beleggingsfraude staat nadrukkelijk op de agenda van toezichthouders en opsporingsinstanties. Onder meer de Autoriteit Financiële Markten, FIU-Nederland, politie, FIOD en het Openbaar Ministerie besteden aandacht aan verdachte geldstromen en investeringsconstructies. 

Daarbij wordt onder andere gekeken naar cryptotransacties, buitenlandse bankrekeningen, internationale betalingsconstructies en geldstromen via derden. 

Politici, beleidsmakers en toezichthouders gaan ervan uit dat omvangrijke fraudezaken het vertrouwen in de financiële sector kunnen aantasten. Mede daarom wordt stevig geïnvesteerd in opsporing en financieel onderzoek. 

Voor ondernemers, bestuurders en financiële dienstverleners betekent dit dat transacties en zakelijke constructies kritisch kunnen worden bekeken. Ook wanneer u zelf van mening bent dat sprake is van een legitieme investering of zakelijke dienstverlening, kunt u toch onderdeel worden van een strafrechtelijk onderzoek. 

Dat is het moment waarop het belangrijk wordt om onderscheid te maken tussen wat een opsporingsdienst vermoedt en wat juridisch daadwerkelijk kan worden bewezen. 

Wat wordt onder mogelijke beleggingsfraude onderzocht? 

De term beleggingsfraude wordt gebruikt voor uiteenlopende situaties waarin wordt vermoed dat investeerders door misleiding tot een belegging zijn bewogen. 

Een onderzoek kan bijvoorbeeld betrekking hebben op de manier waarop een investering is aangeboden, informatie die aan investeerders is verstrekt, geldstromen binnen een onderneming of de rol van bestuurders en tussenpersonen. 

Ponzi-constructies en piramidemodellen 

Bij onderzoeken naar een mogelijke Ponzi-constructie wordt bijvoorbeeld bekeken of rendementen daadwerkelijk uit beleggingen voortkwamen of werden betaald uit nieuwe inleg. 

Dat een onderneming betalingen aan bestaande investeerders heeft verricht vanuit nieuwe inkomsten betekent echter niet zonder meer dat juridisch sprake is van fraude. De volledige financiële constructie, communicatie, administratie en wetenschap van de betrokken personen moeten worden onderzocht. 

Cryptoprojecten en zogenoemde rug pulls 

Ook cryptoprojecten krijgen veel aandacht van opsporingsdiensten. 

Wanneer de waarde van een token sterk daalt of liquiditeit uit een project wordt gehaald, kan de verdenking ontstaan dat initiatiefnemers investeerders bewust hebben misleid. 

Voor strafrechtelijke aansprakelijkheid is echter meer nodig dan alleen een mislukt project of financieel verlies. Onderzocht moet worden welke afspraken zijn gemaakt, welke informatie is verstrekt en welke bedoelingen en wetenschap individuele betrokkenen hadden. 

Beleggingsplatforms en investeringsconstructies 

Ook aanbieders van beleggingsplatforms, tussenpersonen en andere zakelijke dienstverleners kunnen in een onderzoek terechtkomen. 

Opsporingsinstanties kunnen bijvoorbeeld vragen stellen over: 

• de manier waarop geld is ontvangen en doorbetaald; 
• de administratie van beleggingen; 
• communicatie richting investeerders; 
• rendementen en prognoses; 
• internationale betalingen; 
• cryptotransacties; 
• de rolverdeling binnen een onderneming. 

Het enkele feit dat u werkzaamheden heeft verricht voor een onderneming die wordt onderzocht, maakt u echter nog niet strafbaar. 

Wanneer kunt u verdacht worden van beleggingsfraude? 

Een strafrechtelijk onderzoek richt zich niet altijd uitsluitend op degene die een beleggingsproduct heeft bedacht of aangeboden. 

Ook andere betrokkenen kunnen in beeld komen. Denk aan: 

• bestuurders; 
• financieel adviseurs; 
• tussenpersonen; 
• medewerkers van een beleggings- of cryptoplatform; 
• administrateurs; 
• personen die betalingen hebben ontvangen of doorgestuurd; 
• zakelijke dienstverleners; 
• betrokkenen bij internationale geldstromen. 

Een belangrijk vraagstuk is vervolgens wat u wist en welke rol u daadwerkelijk heeft gespeeld. 

Een administrateur die betalingen verwerkt, bevindt zich bijvoorbeeld in een andere positie dan iemand die bewust misleidende informatie opstelt. Ook binnen een bestuur kunnen verantwoordelijkheden en kennis sterk uiteenlopen. 

Dat onderscheid is essentieel voor de verdediging. 

SKE Advocaten staat cliënten bij die als verdachte of mogelijke verdachte betrokken raken bij fraudezaken. 

Welke strafbare feiten kunnen worden onderzocht? 

Bij een verdenking van beleggingsfraude kunnen verschillende strafrechtelijke bepalingen in beeld komen. Welke daarvan daadwerkelijk relevant zijn, hangt volledig af van het dossier. 

Oplichting 

Een verdenking kan bijvoorbeeld betrekking hebben op oplichting. Daarvoor moet onder meer worden onderzocht of iemand door bepaalde oplichtingsmiddelen is bewogen tot de afgifte van geld of goederen. 

In een beleggingszaak kan het Openbaar Ministerie daarbij kijken naar informatie over bijvoorbeeld: 

• rendementen; 
• de bestemming van ingelegd geld; 
• bestaande of niet-bestaande investeringen; 
• risico’s; 
• documenten en overeenkomsten. 

Dat informatie achteraf onjuist blijkt te zijn, betekent nog niet automatisch dat daarmee oplichting is bewezen. Onder meer de wijze waarop de informatie tot stand kwam en de wetenschap en bedoeling van de verdachte spelen een belangrijke rol. 

Witwassen 

Ook een verdenking van witwassen kan onderdeel zijn van een financieel fraudeonderzoek. 

Bij omvangrijke geldstromen onderzoeken politie en FIOD bijvoorbeeld waar geld vandaan komt, waar het naartoe is gegaan en welke personen of ondernemingen daarbij betrokken waren. 

Buitenlandse bankrekeningen, cryptovaluta of internationale transacties kunnen daarbij extra vragen oproepen. 

Ook hier geldt: een ingewikkelde of internationale geldstroom is niet automatisch witwassen. De herkomst van het geld, de transacties en de wetenschap van de betrokken persoon moeten worden onderzocht. 

Deelname aan een criminele organisatie 

Wanneer meerdere personen binnen één onderzoek als verdachte worden aangemerkt, kan het Openbaar Ministerie in sommige zaken ook onderzoek doen naar mogelijke deelname aan een criminele organisatie. 

Ook daarvoor gelden afzonderlijke juridische vereisten. Alleen samenwerken binnen een onderneming of project betekent vanzelfsprekend niet dat daarmee sprake is van deelname aan een criminele organisatie. 

FIOD-onderzoek naar mogelijke beleggingsfraude 

Bij omvangrijke financiële onderzoeken wordt regelmatig de FIOD ingeschakeld. 

Een FIOD-inval of doorzoeking kan zeer onverwacht plaatsvinden. Rechercheurs kunnen verschijnen op een bedrijfslocatie of woonadres en direct beginnen met onderzoek. 

Daarbij kunt u bijvoorbeeld worden geconfronteerd met: 

• een doorzoeking; 
• beslag op administratie; 
• kopieën van digitale bestanden; 
• inbeslagname van telefoons en computers; 
• beslag op bankrekeningen of andere vermogensbestanddelen; 
• verhoren van bestuurders, medewerkers of andere betrokkenen. 

Op zo’n moment wordt vaak onder grote tijdsdruk om informatie gevraagd. 

De eerste neiging kan zijn om direct alles uit te leggen. Zeker wanneer u ervan overtuigd bent dat u niets verkeerd heeft gedaan, lijkt dat misschien de snelste manier om duidelijkheid te geven. 

Toch is het verstandig om eerst uw juridische positie te laten beoordelen. 

Uitgenodigd voor verhoor: moet u direct verklaren? 

Wanneer u als verdachte wordt verhoord, heeft u een zwijgrecht. 

De vraag of u daarvan gebruik moet maken, kan niet in algemene zin worden beantwoord. In sommige zaken is het verstandig voorlopig niet inhoudelijk te verklaren. In andere zaken kan op een later moment juist een goed voorbereide verklaring onderdeel zijn van de verdedigingsstrategie. 

Belangrijk is dat u weet waarvan u precies wordt verdacht voordat u beslissingen neemt over een verklaring. 

Wat voor u een logische uitleg lijkt, kan door een rechercheur in een andere context worden geplaatst. Uw verklaring kan bovendien worden vergeleken met: 

• e-mails; 
• contracten; 
• banktransacties; 
• berichtenverkeer; 
• verklaringen van medeverdachten of getuigen; 
• bedrijfsadministratie. 

Een verklaring die eenmaal is afgelegd, blijft onderdeel van het strafdossier. 

Laat u daarom vóór een verhoor adviseren. 

Uw administratie of vermogen in beslag genomen 

Bij financiële fraudeonderzoeken speelt beslag vaak een grote rol. 

Het onderzoek kan zich richten op omvangrijke bedrijfsadministraties en meerdere jaren aan financiële gegevens. Computers, telefoons en servers kunnen grote hoeveelheden informatie bevatten die vervolgens door opsporingsinstanties wordt onderzocht. 

Ook kan beslag worden gelegd op banktegoeden of andere bezittingen. 

Voor een onderneming kan dat direct praktische vragen opleveren. Kan de salarisbetaling doorgaan? Kan het bedrijf beschikken over bepaalde rekeningen? Welke administratie is meegenomen? Wanneer worden gegevens of goederen teruggegeven? 

Een advocaat kan beoordelen op welke grond beslag is gelegd en welke mogelijkheden bestaan om daartegen op te komen. 

Ook een zakelijke dienstverlener kan in het onderzoek terechtkomen 

Een belangrijk kenmerk van financiële fraudeonderzoeken is dat vaak een brede kring van personen en ondernemingen wordt onderzocht. 

U hoeft dus niet zelf een beleggingsproduct te hebben verkocht om toch vragen van politie of FIOD te krijgen. 

Misschien heeft u: 

• betalingen verwerkt; 
• administratieve werkzaamheden verricht; 
• een onderneming geadviseerd; 
• een zakelijke rekening beheerd; 
• introducties verzorgd; 
• marketingwerkzaamheden uitgevoerd; 
• contracten opgesteld; 
• cryptotransacties uitgevoerd. 

De relevante vraag is vervolgens niet alleen wat u heeft gedaan, maar ook wat u wist of redelijkerwijs kon weten. 

Juist op dat punt kunnen de visie van het Openbaar Ministerie en die van de verdediging sterk uiteenlopen. 

Waarom vroeg juridisch advies verstandig is 

Bij een fraudeonderzoek worden in de eerste fase vaak beslissingen genomen die later belangrijk blijken te zijn. 

U kunt worden gevraagd om een verklaring af te leggen, stukken te verstrekken of toestemming te geven voor bepaalde handelingen. Tegelijkertijd is soms nog onduidelijk welke verdenking precies tegen u bestaat. 

Een gespecialiseerde fraudeadvocaat kan onder andere: 

• uw juridische positie beoordelen; 
• bespreken wat de verdenking precies inhoudt; 
• adviseren over een eventueel verhoor; 
• u bijstaan tijdens een verhoor; 
• onderzoekshandelingen en beslag beoordelen; 
• het strafdossier analyseren zodra dat beschikbaar is; 
• contact onderhouden met politie, FIOD en Openbaar Ministerie; 
• een verdedigingsstrategie bepalen. 

Het doel is niet om vooruit te lopen op de uitkomst, maar juist om te voorkomen dat een verdenking zonder voldoende tegenwicht het verdere onderzoek bepaalt. 

Anne Marie de Koning staat cliënten bij in complexe fraudeonderzoeken en financieel-economische strafzaken. 

Verdacht van beleggingsfraude? Laat uw positie vroeg beoordelen 

Bent u benaderd door de FIOD of politie? Bent u uitgenodigd voor een verhoor? Is binnen uw bedrijf administratie meegenomen of beslag gelegd? 

Wacht dan niet automatisch af tot het Openbaar Ministerie besluit of vervolging plaatsvindt. 

Juist in de onderzoeksfase kan juridische bijstand belangrijk zijn. Er moet immers nog worden vastgesteld wat er daadwerkelijk is gebeurd, welke rol u daarin heeft gehad en of strafrechtelijke verwijten juridisch kunnen worden bewezen. 

SKE Advocaten verzorgt de verdediging van mogelijke verdachten en verdachten in fraudezaken en adviseert over de omgang met strafrechtelijke onderzoeken. 

Neem contact op met SKE Advocaten wanneer u uw positie wilt laten beoordelen. 

 

Veelgestelde vragen over een verdenking van beleggingsfraude 

Bronnen: FIU-Nederland Jaaroverzicht 2025; AFM-rapport Van piramide tot ijsberg: de onzichtbare omvang van beleggingsfraude in Nederland (december 2025); artikelen 326, 420bis en 140 Wetboek van Strafrecht. 

Disclaimer: de wereld van het recht is in beweging. Stellingen en meningen in een blog kunnen binnen een dag verouderd zijn. Dit blog leidt nooit tot rechten en/of plichten. Wilt u een concreet en actueel advies, neem dan contact met ons op.