Steeds meer ondernemers krijgen te maken met de wet Bibob. Vaak gebeurt dit bij de aanvraag van een vergunning, subsidie of andere toestemming van de overheid. Minder bekend is dat de wet Bibob ook kan worden toegepast bij vastgoedtransacties waarbij de overheid zelf contractspartij is. Denk aan de verkoop van grond, de verhuur van een bedrijfskavel of de uitgifte van een standplaats door een gemeente, provincie of ander overheidsorgaan.
De gevolgen kunnen groot zijn. Wanneer de overheid twijfelt aan de integriteit van een koper of huurder, kan zij besluiten de vastgoedtransactie niet aan te gaan. Voor ondernemers en particulieren kan dit betekenen dat een voorgenomen aankoop, huurconstructie of investering plotseling stilvalt. Juist daarom is het belangrijk om tijdig juridisch advies in te winnen bij een ervaren advocaat.
Wat houdt de wet Bibob in?
De wet Bibob staat voor Wet bevordering integriteitsbeoordelingen door het openbaar bestuur. Deze wet is bedoeld om te voorkomen dat de overheid ongewild criminele activiteiten faciliteert. Overheidsorganen mogen daarom onderzoek doen naar de integriteit van een aanvrager, vergunninghouder of contractspartner. Daarbij kunnen zij het Landelijk Bureau Bibob om advies vragen wanneer daar aanleiding voor bestaat.
Wanneer er volgens de overheid ernstig gevaar bestaat dat een vergunning, subsidie of vastgoedtransactie wordt gebruikt om strafbare feiten te plegen of crimineel verkregen voordeel te benutten, kan zij besluiten om niet mee te werken.
Veel mensen kennen de Bibob-toets vooral uit vergunningprocedures. Toch geldt deze regeling ook bij bepaalde vastgoedtransacties. Omdat hierbij andere juridische regels gelden dan bij vergunningen, is begeleiding door een gespecialiseerd advocatenkantoor vaak noodzakelijk. Lees ook ons blog over de Bibob wetswijziging van 2023.
Wet Bibob bij verkoop en verhuur van vastgoed
De wet Bibob kan worden toegepast wanneer de overheid vastgoed verkoopt, verhuurt of op een andere manier beschikbaar stelt. Voorbeelden zijn:
- verkoop van een perceel grond;
- verhuur van een bedrijfskavel;
- uitgifte van een standplaats;
- verhuur of verkoop van ander overheidsvastgoed.
In deze situaties treedt de overheid niet alleen op als publiek orgaan, maar vooral als civiele contractspartij. Er is dan meestal geen sprake van een klassiek bestuursrechtelijk besluit, maar van een privaatrechtelijke overeenkomst. Dat verschil is juridisch belangrijk.
Bij een vergunning of subsidie kan een belanghebbende na een negatief besluit vaak bezwaar maken en daarna beroep instellen bij de bestuursrechter. Bij vastgoedtransacties ligt dat anders. Als een gemeente of provincie na een Bibob-onderzoek besluit om een perceel niet te verkopen of een standplaats niet te verhuren, staat daar meestal geen gewone bezwaar- of beroepsprocedure tegen open.
Waarom de zienswijze vaak beslissend is
Omdat bezwaar en beroep bij vastgoedtransacties meestal ontbreken, is de zienswijze vaak het belangrijkste moment in het traject. De beoogde contractspartner krijgt dan de kans om te reageren op het voornemen van de overheid om de transactie niet aan te gaan.
In die fase moeten onduidelijkheden, misverstanden of onjuiste aannames zo goed mogelijk worden rechtgezet. Denk aan vragen over financiering, zakelijke structuren, betrokken personen of een mogelijk strafrechtelijk verleden. Een onvolledig of onzorgvuldig ingevuld Bibob-formulier kan grote gevolgen hebben.
Een advocaat kan helpen om de zienswijze juridisch sterk op te bouwen en relevante stukken goed toe te lichten. Dat is belangrijk, omdat civiele procedures tegen een weigering vaak lastig en kostbaar zijn. Partijen hebben namelijk contractsvrijheid. Ook de overheid mag in beginsel bepalen met wie zij wel of geen overeenkomst sluit. Daardoor is het niet eenvoudig om een vastgoedtransactie alsnog af te dwingen.
Tijdig juridisch advies voorkomt problemen
Krijgt u te maken met een Bibob-onderzoek bij de koop of huur van vastgoed van de overheid? Dan is het verstandig om zo vroeg mogelijk contact op te nemen met een gespecialiseerd advocatenkantoor. Wacht niet tot er al een negatief voornemen ligt. Juist aan het begin van het traject kan veel schade worden voorkomen.
Een ervaren advocaat kan ondersteunen bij het invullen van het Bibob-vragenformulier, het verzamelen van documentatie, het toelichten van financiering en het opstellen van een overtuigende zienswijze. Ook kan een advocatenkantoor beoordelen welke juridische mogelijkheden er nog zijn wanneer de transactie toch wordt geweigerd.
De toepassing van de wet Bibob raakt aan complexe wetten, bestuursrechtelijke regels en civielrechtelijke uitgangspunten. Daarom is specialistische kennis van deze wetten belangrijk. Zeker bij vastgoedtransacties met grote financiële belangen kan tijdige juridische hulp het verschil maken.
Hulp nodig bij een Bibob-onderzoek?
Heeft u te maken met een Bibob-onderzoek bij een vastgoedtransactie met de overheid? Wacht dan niet tot er een negatief voornemen ligt. Neem direct contact op met SKE Advocaten. Ons advocatenkantoor beoordeelt uw situatie, helpt bij het Bibob-traject en zorgt dat uw belangen vanaf het begin goed worden beschermd.