Een inval van de NVWA-IOD, een verzoek om administratie of een uitnodiging voor verhoor kan onverwacht komen. Vanaf dat moment kunt u als ondernemer, bestuurder of medewerker ineens onderdeel zijn van een strafrechtelijk onderzoek. Misschien bent u formeel als verdachte aangemerkt, misschien is nog niet duidelijk welke positie u precies heeft.
Juist in die eerste fase is het belangrijk om niet vooruit te lopen op de uitkomst van het onderzoek. Een verdenking is geen vaststelling van schuld. Het is aan het Openbaar Ministerie om te onderzoeken wat er is gebeurd en, als het tot vervolging komt, om strafbare feiten te bewijzen.
Dat geldt ook bij een verdenking van voedselfraude.
Onderzoek naar mogelijke voedselfraude door de NVWA-IOD
Op 16 april 2026 maakte de Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit bekend dat de NVWA-IOD twee directeuren en een manager van een vleesverwerkend bedrijf in Noord-Brabant had aangehouden.
Volgens de NVWA worden zij verdacht van het verhandelen van ongeschikt en onveilig vlees en het vervalsen van documenten. De bedrijfsadministratie werd in beslag genomen. Ook werd beslag gelegd op onder meer bankrekeningen, personenauto’s en vrachtwagens. Daarnaast werd de erkenning van het bedrijf ingetrokken.
Dat zijn verstrekkende maatregelen. Tegelijkertijd zeggen deze maatregelen op zichzelf nog niet dat de verdenkingen bewezen zijn.
Wanneer komt u als verdachte in beeld?
Bij een onderzoek naar mogelijke voedselfraude kan de NVWA-IOD bijvoorbeeld kijken naar de herkomst en verwerking van producten, administratie, certificaten, facturen, transportdocumenten en interne communicatie.
Daarbij kan de vraag ontstaan wie binnen een organisatie verantwoordelijk was voor bepaalde beslissingen. Bij een onderneming zijn immers vaak meerdere personen betrokken bij inkoop, verwerking, kwaliteitscontrole, administratie en directievoering.
Dat een document onjuist blijkt te zijn of dat volgens de NVWA regels zijn overtreden, betekent daarom niet automatisch dat iedere betrokken bestuurder of medewerker zich ook strafrechtelijk schuldig heeft gemaakt.
Er moet onder meer worden onderzocht wie wat heeft gedaan, welke kennis iemand had en of sprake was van het voor het betreffende strafbare feit vereiste opzet.
Wordt u in dit verband verdacht van het vervalsen of gebruiken van documenten? Lees dan ook onze informatie over valsheid in geschrifte.
Wat betekent een NVWA-IOD-onderzoek voor u en uw bedrijf?
Een fraudeonderzoek beperkt zich meestal niet tot een verhoor. De NVWA-IOD kan gedurende het onderzoek verschillende opsporingsbevoegdheden inzetten.
U kunt bijvoorbeeld worden geconfronteerd met:
- een doorzoeking van het bedrijfspand;
- inbeslagname van administratie, computers of telefoons;
- verhoren van bestuurders en medewerkers;
- beslag op bankrekeningen of voertuigen;
- onderzoek naar e-mails, facturen en andere bedrijfsgegevens;
- vragen over verantwoordelijkheden binnen de onderneming.
Daar kunnen daarnaast bestuursrechtelijke maatregelen bijkomen. In de zaak waarover de NVWA op 16 april berichtte, werd bijvoorbeeld de erkenning van het bedrijf ingetrokken.
Voor een ondernemer betekent dit dat verschillende juridische trajecten tegelijkertijd kunnen spelen. Juist dan is het belangrijk om overzicht te houden: welke instantie neemt welke maatregel, op welke wettelijke grondslag gebeurt dat en wat kunt u daartegen doen?
SKE Advocaten staat cliënten bij in verschillende soorten fraudezaken, waaronder onderzoeken door bijzondere opsporingsdiensten.
Aangehouden of uitgenodigd voor verhoor: wat nu?
Wanneer u wordt aangemerkt als verdachte, heeft u verschillende rechten. Een van de belangrijkste is het recht om voorafgaand aan en tijdens een verhoor door een advocaat te worden bijgestaan.
Daarnaast heeft een verdachte een zwijgrecht.
Leg niet automatisch direct een verklaring af
In de praktijk bestaat regelmatig de neiging om tijdens een eerste contact met een opsporingsinstantie onmiddellijk uitleg te geven.
Dat is begrijpelijk. U kent uw onderneming, denkt te weten hoe bepaalde gebeurtenissen zijn verlopen en wilt mogelijk zo snel mogelijk duidelijk maken dat het beeld van de opsporingsdienst volgens u niet klopt.
Toch is het verstandig eerst te beoordelen welke verdenking er precies ligt en welke informatie al in het onderzoeksdossier aanwezig is.
Een verklaring wordt vastgelegd en kan gedurende het verdere onderzoek worden gebruikt. Een antwoord dat op zichzelf logisch lijkt, kan later bovendien naast verklaringen van anderen, e-mails of administratieve stukken worden gelegd.
Daarom moet per zaak worden bepaald of het verstandig is om te verklaren, wanneer dat gebeurt en op welke manier.
Administratie en gegevens in beslag genomen
Voor ondernemingen is ook de inbeslagname van administratie vaak een belangrijk onderdeel van een fraudeonderzoek.
De opsporingsdienst kan grote hoeveelheden fysieke en digitale gegevens meenemen of kopiëren. Vervolgens kunnen rechercheurs onderzoek doen naar bijvoorbeeld facturen, e-mails, certificaten, financiële transacties en interne communicatie.
Dat kan vragen oproepen. Welke informatie mocht worden meegenomen? Wat valt precies onder het onderzoek? Welke gegevens zijn relevant voor de verdenking? En welke mogelijkheden bestaan er wanneer beslag onevenredige gevolgen heeft?
Hetzelfde speelt regelmatig bij onderzoeken van andere bijzondere opsporingsdiensten, zoals de FIOD. Meer daarover leest u op onze pagina over FIOD-onderzoeken.
Een vermoeden van onjuiste documenten is nog geen bewezen fraude
In voedselfraudeonderzoeken kan de administratie een belangrijke rol spelen.
In de recente zaak verdenkt de NVWA-IOD betrokkenen onder andere van het vervalsen van documenten. Ook daar geldt dat eerst moet worden onderzocht wat er daadwerkelijk met die documenten is gebeurd.
Dat een document onjuiste informatie bevat, beantwoordt nog niet automatisch vragen als:
- wie het document heeft opgesteld;
- wie de informatie heeft aangeleverd;
- wie wist dat gegevens mogelijk onjuist waren;
- met welk doel een document is gebruikt;
- en of juridisch aan alle voorwaarden voor valsheid in geschrifte of een ander strafbaar feit wordt voldaan.
Juist bij ondernemingen met meerdere afdelingen, bestuurders en medewerkers kan die verantwoordelijkheidsvraag complex zijn.
Waarom vroeg juridisch advies bij een verdenking belangrijk is
Een veelgemaakte gedachte is dat een advocaat pas nodig is wanneer het Openbaar Ministerie besluit iemand daadwerkelijk te vervolgen.
Bij fraudeonderzoeken kan dat te laat zijn.
Veel belangrijke momenten vinden juist aan het begin van het onderzoek plaats. Denk aan een eerste verhoor, een doorzoeking, de inbeslagname van gegevens of een verzoek om informatie.
Een advocaat kan in deze fase onder andere:
- vaststellen wat uw juridische positie is;
- beoordelen waarvan u precies wordt verdacht;
- adviseren over het wel of niet afleggen van een verklaring;
- aanwezig zijn bij een verhoor;
- beoordelen welke medewerking van u mag worden verlangd;
- adviseren over beslag en andere maatregelen;
- contact onderhouden met de opsporingsinstanties en het Openbaar Ministerie;
- en vanaf het begin werken aan de verdedigingsstrategie.
Anne Marie de Koning houdt zich binnen SKE Advocaten bezig met complexe fraudezaken. Zij staat mogelijke verdachten bij in onder andere onderzoeken naar voedselfraude, belastingfraude, faillissementsfraude en PGB-fraude.
Het uitgangspunt daarbij is steeds hetzelfde: eerst moet worden vastgesteld wat er daadwerkelijk is gebeurd en welke rol de cliënt daarin heeft gehad. Een verdenking loopt daar niet op vooruit.
Verdacht van voedselfraude? Neem vroeg contact op
Bent u benaderd door de NVWA-IOD, is uw administratie in beslag genomen of bent u uitgenodigd voor een verhoor? Dan is het verstandig uw juridische positie zo vroeg mogelijk te laten beoordelen.
Ook wanneer u nog niet precies weet of u formeel verdachte bent, kan juridisch advies helpen om te bepalen hoe u met vragen, informatieverzoeken en een lopend onderzoek moet omgaan.
SKE Advocaten verzorgt de verdediging van mogelijke verdachten en adviseert ondernemers, bestuurders en particulieren over hun positie tijdens fraudeonderzoeken.
Bent u of is iemand binnen uw onderneming betrokken geraakt bij een onderzoek naar mogelijke voedselfraude? Neem dan contact op met SKE Advocaten.
Veelgestelde vragen over een verdenking van voedselfraude
Ben ik schuldig als de NVWA-IOD mij als verdachte aanmerkt?
Nee. De status van verdachte betekent dat er een verdenking tegen u bestaat. Daarmee is niet vastgesteld dat u een strafbaar feit heeft gepleegd. De feiten, uw eventuele betrokkenheid en de juridische kwalificatie daarvan moeten nog worden onderzocht.
Moet ik verklaren tijdens een verhoor door de NVWA-IOD?
Een verdachte heeft een zwijgrecht. Of het in uw specifieke situatie verstandig is om te zwijgen of juist op enig moment een verklaring af te leggen, moet worden beoordeeld op basis van de verdenking en de beschikbare informatie. Bespreek dit bij voorkeur vóór het verhoor met uw advocaat.
Wanneer moet ik een advocaat inschakelen bij een fraudeonderzoek?
Bij voorkeur zo vroeg mogelijk. Ook voordat duidelijk is of daadwerkelijk vervolging volgt, kunnen tijdens een onderzoek belangrijke beslissingen worden genomen. Een advocaat kan u adviseren over verhoren, informatieverzoeken, beslag en uw verdere procespositie.
Externe bron – openen in nieuwe tab: Nederlandse Voedsel- en Warenautoriteit, 16 april 2026, NVWA-IOD houdt directeuren vleesverwerkend bedrijf aan in onderzoek naar fraude.
Disclaimer: de wereld van het recht is in beweging. Stellingen en meningen in een blog kunnen binnen een dag verouderd zijn. Dit blog leidt nooit tot rechten en/of plichten. Wilt u een concreet en actueel advies, neem dan contact met ons op.